# SSR vs CSR

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/karsilastirma/ssr-vs-csr
Son güncelleme: 2026-09-30

Kısaca: Sunucu tarafı oluşturmada (SSR) sunucu her istek için HTML'i tamamen hazırlar ve içerik hızlı görünür; CSR'da ise sayfayı tarayıcı JavaScript ile oluşturur.

## SSR ile CSR arasındaki fark nedir?

Sunucu tarafı oluşturma (SSR), sunucunun her istek için sayfanın kodunu çalıştırıp hazır HTML döndürmesi demektir. İstemci tarafı oluşturma (CSR) ise sunucunun neredeyse boş bir HTML iskeletiyle bir JavaScript paketi göndermesi, sayfayı da tarayıcının bu kodu çalıştırarak kurması demektir; klasik tek sayfalık uygulamalar (SPA) böyle çalışır.

Temel fark, HTML'in nerede üretildiğidir ve bu, kullanıcının önce ne göreceğini değiştirir. SSR'de içerik HTML gelir gelmez görünür; bu da yavaş cihazlara ve arama motorlarına yardımcı olur. CSR'de kullanıcı JavaScript'in inmesini ve çalışmasını bekler, ama sonrasında görünümler arasında geçmek hızlıdır çünkü yalnızca veri çekilir.

Modern framework'ler ikisini karıştırır. Yaygın bir kalıpta ilk görünüm sunucuda oluşturulur ve ardından hydrate edilir; yani tarayıcı mevcut HTML'e JavaScript olay işleyicilerini bağlar, böylece sayfa etkileşimli hâle gelir ve sonraki gezinme istemcide gerçekleşir. Akış (streaming) ve kısmi hydration ise yalnızca gereken parçaları göndererek ya da etkinleştirerek daha da ileri gider.

Sık yapılan bir yanlış, sunucuda oluşturulan sayfaların JavaScript gerektirmediği düşüncesidir. SSR sayfası erken görünür, ama hydration bitene kadar düğmeler ve formlar yanıt vermeyebilir; bu yüzden büyük bir JavaScript paketi sayfayı yine de yavaş hissettirebilir.

| Özellik | SSR | CSR |
| --- | --- | --- |
| HTML'in üretildiği yer | Sunucuda, her istek için | Tarayıcıda, JavaScript çalıştırılarak |
| İlk içerik | Hızlı: HTML gelir gelmez gösterilir | Daha yavaş: JavaScript yüklenip çalıştıktan sonra gösterilir |
| Sonraki gezinme | Her sayfa için yeni bir sunucu yanıtı gerekebilir | Görünüm değişimleri hızlıdır; yalnızca veri çekilir |
| SEO | Tarayıcı botları tam HTML'i hemen alır | Botların içeriği görmek için JavaScript çalıştırması gerekir |
| Sunucu yükü | Daha yüksek: sunucu her istekte sayfayı oluşturur | Daha düşük: sunucu çoğunlukla statik dosyaları ve API'leri sunar |
| Barındırma | Kod çalıştıran bir sunucu ya da serverless ortam gerekir | CDN üzerinde statik dosya olarak barındırılabilir |
| En uygun olduğu yer | İçerik siteleri, online mağazalar ve aramada sıralanması gereken sayfalar | Panolar, dahili araçlar ve giriş arkasındaki etkileşimli uygulamalar |

## SSR şu durumlarda doğru seçim

- Sayfaların çoğu için arama görünürlüğü ve bağlantı önizlemeleri önemli.
- Kullanıcıların çoğu yavaş telefonlarda ya da ağlarda.
- İçerik kişiselleştiriliyor ya da her istekte değişiyor.

## CSR şu durumlarda doğru seçim

- Uygulama, SEO'nun önemli olmadığı bir girişin arkasında.
- Arayüz, editör ya da pano gibi çok etkileşimli.
- Yalnızca statik dosyaları ve ayrı bir API'yi barındırmak istiyorsunuz.

## Sık sorulan sorular

**SEO için SSR, CSR'den daha mı iyi?**

Genellikle evet. Arama motorları JavaScript'i çalıştırabilir, ama sunucuda oluşturulan HTML daha hızlı ve daha güvenilir dizinlenir; sohbet ve sosyal uygulamalardaki bağlantı önizlemeleri de çoğunlukla yalnızca ilk HTML'i okur.

**SSR ve CSR birlikte kullanılabilir mi?**

Evet, çoğu modern framework bunu yapar. İlk sayfa sunucuda oluşturulup hydrate edilir; ardından gezinme ve güncellemeler istemcide gerçekleşir.

**CSR, tek sayfalık uygulamayla aynı şey mi?**

Yakından ilişkili ama aynı değiller. CSR, HTML'in nerede üretildiğini anlatır; tek sayfalık uygulama ise yeni sayfa yüklemek yerine tek bir sayfayı güncelleyen uygulamayı anlatır ve genellikle CSR'ye dayanır.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt