# Bant Genişliği

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/bandwidth
Kategori: Ağlar
Son güncelleme: 2026-09-30
İngilizcesi: Bandwidth
Okunuşu: bendvidt

Kısaca: Bant genişliği, bir ağ bağlantısının saniyede taşıyabileceği en yüksek veri miktarıdır; genellikle saniyedeki megabit ya da gigabit (Mbps, Gbps) ile ölçülür.

## Bant genişliği nedir?

Bant genişliği, bir ağ bağlantısının kapasitesidir: belirli bir sürede aktarabileceği en yüksek veri miktarı. Genellikle saniyedeki bit cinsinden ölçülür; örneğin saniyede 100 megabit (Mbps) ya da saniyede 1 gigabit (Gbps). Daha yüksek bant genişliği, büyük dosyaların, yüksek çözünürlüklü videonun ve aynı anda çok sayıda kullanıcının yavaşlama olmadan karşılanabilmesi demektir.

Bant genişliği kuramsal bir üst sınırdır; iş hacmi (throughput) ise pratikte gerçekten aktarılan veri miktarıdır. İş hacmi genellikle daha düşüktür; bunun nedenleri ağ tıkanıklığı, paket kaybı, protokol ek yükü ve iki uçtaki cihazların sınırlarıdır. Bir aktarım ayrıca en yavaş halkasıyla sınırlıdır; dolayısıyla indirme yaptığınız sunucu tıkanıksa hızlı bir ev bağlantısı işe yaramaz.

Su borusu yararlı bir benzetmedir: bant genişliği borunun genişliğidir ve saniyede içinden ne kadar su geçebileceğini belirler. Yazılımda bant genişliği; video akışı, yedek aktarımları, çok sayıda kullanıcıya görsel sunmak ve barındırma maliyetlerini tahmin etmek gibi durumlarda önem taşır, çünkü bulut sağlayıcıları çoğunlukla giden veri aktarımı için ücret alır. Yanıtları sıkıştırmak, görselleri yeniden boyutlandırmak ve önbellekleme, bir uygulamanın kullandığı bant genişliğini azaltır.

Bant genişliği sıklıkla gecikmeyle karıştırılır. Bant genişliği aynı anda ne kadar verinin akabileceğidir; gecikme ise her veri parçasının ulaşmasının ne kadar sürdüğüdür. Bir diğer yaygın karışıklık bit ile bayt arasındadır: ağ hızları megabit (Mb), dosya boyutları genellikle megabayt (MB) cinsinden verilir ve bir bayt sekiz bite eşittir; bu yüzden 100 Mbps'lik bir bağlantı saniyede en fazla yaklaşık 12,5 MB indirebilir.

## Önemli noktalar

- Bant genişliği, bir bağlantının en yüksek veri aktarım kapasitesidir.
- Saniyedeki bit cinsinden, örneğin Mbps ya da Gbps olarak ölçülür.
- İş hacmi (throughput) gerçekte elde edilen miktardır ve çoğunlukla bant genişliğinden düşüktür.
- Bant genişliği kapasitedir, gecikme ise bekleme süresidir. Bunlar ayrı ölçümlerdir.
- Megabiti megabayta çevirmek için sekize bölün: 100 Mbps yaklaşık 12,5 MB/s eder.

## Örnek: Bant genişliğinden indirme süresini tahmin etmek

```javascript
// Estimate how long a download takes at a given bandwidth
function downloadSeconds(fileSizeMB, bandwidthMbps) {
  const fileSizeMegabits = fileSizeMB * 8; // 1 byte = 8 bits
  return fileSizeMegabits / bandwidthMbps;
}

// A 500 MB file over a 100 Mbps connection
console.log(downloadSeconds(500, 100)); // 40 seconds (best case)

// The same file over a 20 Mbps connection
console.log(downloadSeconds(500, 20)); // 200 seconds
```

## Sık sorulan sorular

**Bant genişliği ile hız arasındaki fark nedir?**

İnsanlar bunları sıklıkla birbirinin yerine kullanır, ama bant genişliği bir bağlantının en yüksek kapasitesidir; gerçekte gördüğünüz hız ise iş hacmidir (throughput). İş hacmi; tıkanıklık, mesafe ve ağdaki diğer trafik yüzünden daha düşük olabilir.

**Mbps ile MB/s arasındaki fark nedir?**

Mbps saniyedeki megabit anlamına gelir ve ağ hızları için kullanılır; MB/s ise saniyedeki megabayt anlamına gelir ve dosya aktarımları için kullanılır. Bir bayt sekiz bit olduğundan, MB/s elde etmek için Mbps değerini sekize bölün.

**Ne kadar bant genişliğine ihtiyacım var?**

Kullanıma bağlıdır. Gezinme ve e-posta çok az gerektirir; tek bir HD video akışı genellikle yaklaşık 5 Mbps, 4K akış ise genellikle yaklaşık 15 ila 25 Mbps ister; bunu bağlantıyı aynı anda kullanan kişi sayısıyla çarpmak gerekir.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt