# Denormalizasyon

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/denormalization
Kategori: Veritabanları
Son güncelleme: 2026-09-30
İngilizcesi: Denormalization
Okunuşu: dinormılayzeyşın

Kısaca: Denormalizasyon, sık okumalar daha az birleştirme gerektirsin diye verinin tablo ya da dokümanlara bilerek çoğaltılmasıdır; bedeli daha karmaşık yazmalardır.

## Veritabanlarında denormalizasyon nedir?

Denormalizasyon, aksi halde normalize edilmiş olacak bir veritabanı tasarımına bilerek yedek veri kopyaları eklemek demektir. Amaç, genellikle bir sayfa ya da rapor yüklenirken birleştirmelerden veya tekrarlanan hesaplamalardan kaçınarak yaygın okumaları daha hızlı ya da daha basit yapmaktır.

Tipik örnekler, müşterinin adını doğrudan her sipariş satırında saklamak, yorumları her seferinde saymak yerine bir yazıda `comment_count` sütunu tutmak, günlük toplamlardan özet tablolar oluşturmak veya bir doküman veritabanında yazar ayrıntılarını her makale dokümanının içine gömmektir. Orijinal değiştiğinde her kopya, uygulama kodu, veritabanı trigger'ları, arka plan işleri veya materialized view'lar kullanılarak senkron tutulmalıdır. Bu senkronizasyon başarısız olursa kopyalar birbirinden uzaklaşır; bu soruna güncelleme anomalisi denir.

Denormalizasyon, bir arkadaşınızın telefon numarasını hem telefonunuza hem buzdolabındaki bir nota yazmaya benzer: bulmak daha hızlıdır, ancak numara değiştiğinde ikisini de güncellemeyi hatırlamanız gerekir. Geniş tablolu yıldız şemaları kullanan data warehouse'larda, okuma ağırlıklı web uygulamalarında, NoSQL veri modellemesinde ve okumaların yazmalardan çok daha fazla olduğu her yerde yaygındır.

Denormalizasyon, normalizasyonun yerine geçen değil, tersine yönelen bir harekettir. Normalizasyon, her bilgi tek bir yerde yaşasın ve doğru kalsın diye tekrarı kaldırır; denormalizasyon ise hız için bir miktar tekrarı bilerek geri ekler. Hiç normalize edilmemiş bir tablo denormalize değil, sadece dağınıktır. İyi bir pratik kural, önce normalize etmek ve yalnızca ölçümlerin gerçek bir performans sorunu gösterdiği yerlerde denormalize etmektir.

## Önemli noktalar

- Denormalizasyon, okumaları hızlandırmak için bilerek veri kopyaları ekler.
- Sık sorgularda birleştirmeleri ve tekrarlanan hesaplamaları azaltır.
- Her kopya senkron tutulmalıdır; bu da yazmaları daha karmaşık yapar.
- Data warehouse'larda, NoSQL tasarımlarında ve okuma ağırlıklı uygulamalarda yaygındır.
- Normalize edilmiş bir tasarımdan başlayın ve yalnızca faydası ölçüldüğü yerde denormalize edin.

## Örnek: Her seferinde saymak yerine yorum sayısını saklamak

```sql
-- Normalized: count the comments every time a post is shown
SELECT p.id, p.title, COUNT(c.id) AS comment_count
FROM posts AS p LEFT JOIN comments AS c ON c.post_id = p.id
GROUP BY p.id, p.title;

-- Denormalized: keep a copy of the count on the post itself
ALTER TABLE posts ADD COLUMN comment_count INTEGER NOT NULL DEFAULT 0;

-- ...and update the copy in the same transaction as each new comment
BEGIN;
INSERT INTO comments (post_id, body) VALUES (42, 'Nice post!');
UPDATE posts SET comment_count = comment_count + 1 WHERE id = 42;
COMMIT;
```

## Sık sorulan sorular

**Denormalizasyon kötü müdür?**

Hayır, meşru bir ödünleşimdir. Yalnızca çoğaltılan veri senkron tutulmadığında ya da ölçülmüş bir ihtiyaç olmadan eklendiğinde sorun olur.

**Bir veritabanı ne zaman denormalize edilmelidir?**

Sık ve önemli bir okuma, birleştirmeler veya toplamalar yüzünden yavaşsa ve yalnızca indeksler sorunu çözmüyorsa düşünün. Değiştiğinden çok daha sık okunan veriye uygundur.

**Denormalizasyon önbellekleme ile aynı şey midir?**

İlişkilidirler ama aynı değildirler. Önbellek, geçici kopyaları ana veri deposunun dışında tutar ve atılabilir; denormalize edilmiş veri ise veritabanı tasarımının içinde yaşar ve doğru kalması beklenir.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt