# Uçtan Uca Şifreleme (E2EE)

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/end-to-end-encryption
Kategori: Güvenlik
Son güncelleme: 2026-10-03
İngilizcesi: End-to-End Encryption
Okunuşu: end tu end inkripşın

Kısaca: Uçtan uca şifreleme (E2EE), mesajları gönderenin cihazında şifreler; yalnızca hedeflenen alıcılar çözebilir, mesajı taşıyan servis bile çözemez.

## Uçtan uca şifreleme (end-to-end encryption) nedir?

HTTPS gibi sıradan aktarım şifrelemesinde veri ağda korunur, ama sağlayıcının sunucularında çözülür; orada okunabilir, taranabilir ya da sızabilir. Uçtan uca şifrelemede ise anahtarlar yalnızca kullanıcıların cihazlarında bulunur. Sunucu okuyamadığı şifreli metni saklar ve iletir; bu yüzden sunucunun ele geçirilmesi ya da şirkete gelen bir talep hiçbir mesaj içeriğini açığa çıkarmaz.

Modern mesajlaşma uygulamaları, Signal uygulaması için geliştirilen ve WhatsApp'ın 2016'da bütün kullanıcıları için benimsediği, sonra başka uygulamaların da kullandığı Signal Protokolü'nü kullanır. Anahtarlarda anlaşmak için açık anahtarlı kriptografiyi, her mesaj için yeni bir anahtar türeten bir mandal (ratchet) mekanizmasıyla birleştirir; böylece tek bir anahtarı çalmak geçmiş ya da gelecek konuşmaları açığa çıkarmaz; bu özelliğe ileri gizlilik (forward secrecy) denir.

E2EE bazı servislerde yedekleri, dosyaları ve görüntülü aramaları da korur; parola yöneticileri de sağlayıcının kasanızı hiç görmemesi için aynı fikri uygular. Kullanıcılar güvenlik numaralarını karşılaştırarak ya da bir kod tarayarak doğru kişiyle konuştuklarını doğrulayabilir; bu da araya kendi anahtarlarını sokmaya çalışan bir sunucuyu boşa çıkarır.

Sık yapılan bir yanlış, uçtan uca şifrelemenin her şeyi gizlediğini düşünmektir. Kimin kiminle, ne zaman ve ne sıklıkla konuştuğu gibi meta veriler çoğu zaman sağlayıcıya yine görünür; mesajlar da cihazların kendisinde okunabilir, bu yüzden kötü amaçlı yazılım ya da kilidi açık bir telefon onları açığa çıkarır. Uçtan uca şifrelenmemiş bulut yedekleri de korumayı boşa çıkarabilir.

## Önemli noktalar

- E2EE, mesajları yalnızca iletişim kuran kullanıcıların çözmesine izin verir.
- Sunucular okuyamadıkları şifreli metni iletir.
- Signal ve WhatsApp'ın kullandığı Signal Protokolü yaygın standarttır.
- Mesaj başına anahtarlar ileri gizlilik sağlar; güvenlik numaraları kişileri doğrular.
- Meta veriler görünür kalır ve ele geçirilmiş cihazlar mesajları yine açığa çıkarır.

## Sık sorulan sorular

**Uçtan uca şifreleme ile aktarım şifrelemesi arasındaki fark nedir?**

TLS gibi aktarım şifrelemesi veriyi cihazınız ile sunucu arasında korur; sunucu onu sonra çözer. Uçtan uca şifreleme ise veriyi alıcının cihazına kadar şifreli tutar; böylece sunucu düz metni hiç görmez.

**WhatsApp uçtan uca şifreli mi?**

Evet. WhatsApp 2016'dan beri bütün mesajlar ve aramalar için Signal Protokolü'nü kullanıyor; bu yüzden mesaj içeriği uçtan uca şifreli. Meta veriler ve şifrelenmemiş bulut yedekleri ise ayrı konulardır.

**İleri gizlilik (forward secrecy) nedir?**

Anahtarların sürekli değiştiği bir özelliktir; böylece bir anahtar çalınsa bile önceki mesajları çözemez. Signal Protokolü de modern TLS de bunu sağlar.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt