# Keşif Testi

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/exploratory-testing
Kategori: Test ve Kalite
Son güncelleme: 2026-09-30
İngilizcesi: Exploratory Testing
Türkçe karşılığı: keşifsel test
Okunuşu: iksplorıtori testing

Kısaca: Keşif testi, test uzmanının yazılım hakkında öğrenip testleri tasarlayarak aynı anda çalıştırdığı ve bulduklarının yönlendirdiği, uygulamalı bir yaklaşımdır.

## Keşif testi nedir?

Keşif testi, öğrenmenin, test tasarımının ve test yürütmenin birlikte gerçekleştiği bir manuel test tarzıdır. Test uzmanı önceden yazılmış bir senaryoyu izlemek yerine yazılımı bir dedektif gibi araştırır ve her adımın ortaya çıkardığını bir sonraki adımda ne deneyeceğine karar vermek için kullanır. Terimi 1980'lerde Cem Kaner ortaya attı, daha sonra James Bach gibi test uzmanları geliştirdi.

Keşif testi genellikle yaklaşık 60 ila 90 dakikalık, zamanla sınırlı (timeboxed) oturumlar hâlinde düzenlenir ve her oturuma bir charter yön verir: ödeme hatalarını keşfetmek için ödeme akışını süresi dolmuş ve yabancı kredi kartlarıyla incelemek gibi kısa bir görev. Oturum sırasında test uzmanı denediklerini, bulduğu hataları, açık soruları ve riskleri not eder, ardından sonuçları ekiple gözden geçirir. Fikir üretmek için pratik kurallar olan test sezgileri (heuristics) alanı kapsamaya yardım eder: sınır değerler, bir yükleme sırasında ağı kaybetmek gibi kesintiler, gönder düğmesine çift tıklamak gibi alışılmadık sıralar, farklı kullanıcı rolleri ve erişilebilirlik.

Tur otobüsüne binmek yerine yeni bir şehri yürüyerek keşfetmeye benzer: sabit rotanın hiç uğramadığı tuhaf yan sokakları fark edersiniz. Ekipler keşif testini otomasyon henüz yokken yeni özelliklerde, riskli ya da karmaşık alanlarda ve kimsenin otomatik kontrol yazmayı düşünmediği kullanılabilirlik sorunlarını ve hataları bulmak için kullanır. Önemli bulgular çoğu zaman yeni otomatik regresyon testlerine dönüştürülür.

Keşif testi sıklıkla, yazılımı hedefsiz ve not almadan rastgele kurcalamak anlamına gelen ad hoc testle karıştırılır; keşif testi ise charter'lar, zaman sınırları ve yazılı bulgularla yapılandırılmıştır. Ayrıca bilinen davranışı doğrulamak için her adımı ve beklenen sonucu önceden belirleyen senaryolu manuel testten de farklıdır; keşif bilinmeyen sorunları arar. Otomatik testler zaten çalışması gerektiğini bildiğiniz şeyleri kontrol eder, keşif testi ise kontrol etmeyi akıl edemediğiniz şeyleri bulur.

## Önemli noktalar

- Test uzmanı, öğrendikçe uyum sağlayarak testleri aynı anda tasarlar ve çalıştırır.
- Oturumlar zamanla sınırlıdır ve yazılı bir charter ile yönlendirilir.
- Hatalar, sorular ve riskler hakkındaki notlar kısa bir değerlendirmede paylaşılır.
- Senaryolu ve otomatik testlerin kaçırdığı bilinmeyen sorunları bulur.
- Yapılandırılmış olması, onu rastgele ad hoc testten ayırır.

## Örnek: Bir oturum charter'ı ve notları

```text
Charter: Explore the checkout with unusual payment situations
         to discover errors, confusing messages, and double charges.
Timebox: 60 minutes    Tester: Priya    Build: 2026.09.28-rc1

Ideas to try:
  - Expired card, card from another country, card with a zero balance
  - Lose the network connection right after pressing "Pay"
  - Press "Pay" twice quickly; use the browser's back button mid-payment

Notes:
  - BUG: Double-clicking "Pay" creates two orders (logged as #4812)
  - QUESTION: Expired cards show "Unknown error". Is that intended?
```

## Sık sorulan sorular

**Keşif testi manuel testle aynı şey midir?**

Keşif testi, manuel testin bir türüdür. Manuel test ayrıca bir kişinin önceden tanımlanmış adımları izlediği ve sonuçları beklenen sonuçlarla karşılaştırdığı senaryolu testi de içerir.

**Test charter'ı nedir?**

Test charter'ı, bir keşif oturumunun neyi ve neden araştırması gerektiğini, örneğin hangi özelliğin hangi kaynaklarla ne tür bir sorunu keşfetmek için inceleneceğini belirten kısa bir ifadedir. Her adımı dikte etmeden oturuma odak kazandırır.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt