# Frontend

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/frontend
Kategori: Web Geliştirme
Son güncelleme: 2026-10-05
Türkçe karşılığı: ön yüz
Okunuşu: frant end

Kısaca: Frontend, bir uygulamanın kullanıcının önünde, çoğunlukla tarayıcıda çalışan; arayüzü çizen ve tıklamalara, yazılanlara karşılık veren kısmıdır.

## Frontend nedir?

Frontend, kullanıcının gördüğü ve dokunduğu her şeydir: bir web sitesinin ya da uygulamanın düzeni, metinleri, düğmeleri, formları ve animasyonları, bir de bunları tepki verir hâle getiren kod. Web'de yapı için HTML, görünüm için CSS ve davranış için JavaScript ile kurulur ve kullanıcının kendi cihazında, tarayıcının içinde çalışır.

Frontend önemli verileri çoğu zaman kendisi tutmaz. Sipariş listesi ya da bir arama sonucu gibi bir şeye ihtiyaç duyduğunda bunu genellikle HTTP üzerinden bir API ile backend'den ister ve gelen cevabı gösterir. İkisini ayrı tutmak her birinin kendi başına değişebilmesini sağlar: bir yeniden tasarım sunucuya dokunmayı gerektirmez ve aynı backend hem bir web sitesine hem de bir mobil uygulamaya hizmet verebilir.

İyi bir frontend görünümden ibaret değildir. Arayüzün klavyeyle ve ekran okuyucularla çalışması için erişilebilirliği, sayfaların yavaş telefonlarda da hızlı açılması için performansı ve ekrandakinin veriyle uyumlu kalması için durum yönetimini de kapsar. React, Vue, Angular ve Svelte gibi framework'ler büyük arayüzleri yeniden kullanılabilir bileşenlere ayırmaya yardım eder.

## Önemli noktalar

- Frontend, bir uygulamanın kullanıcıya dönük, çoğunlukla tarayıcıda çalışan kısmıdır.
- Web'de HTML, CSS ve JavaScript ile kurulur.
- Veriyi, API'ler aracılığıyla backend'i çağırarak alır ve değiştirir.
- İyi bir frontend işi yalnızca görünümü değil, erişilebilirliği ve performansı da kapsar.

## Örnek: Backend'den veri isteyen bir frontend

```javascript
// Runs in the browser: ask the backend for data, then show it
const response = await fetch("/api/orders");
const orders = await response.json();

const list = document.querySelector("#orders");
for (const order of orders) {
  const item = document.createElement("li");
  item.textContent = `Order ${order.id}: ${order.total}`;
  list.append(item);
}
```

## Sık sorulan sorular

**Frontend ile backend arasındaki fark nedir?**

Frontend, kullanıcıların etkileşime girdiği ve onların cihazında çalışan kısımdır; backend ise sunucularda çalışır, veriyi, iş kurallarını ve güvenliği yönetir. Frontend sorar, backend cevap verir; bu genellikle bir API üzerinden olur.

**Frontend yalnızca tasarımla mı ilgilidir?**

Hayır. Tasarımcılar bir arayüzün nasıl görünmesi ve davranması gerektiğine karar verir; frontend geliştiriciler ise onu kodla kurar. Bu, arayüzü hızlı, her cihazda erişilebilir ve veri değiştiğinde doğru hâle getirmeyi de içerir.

**Mobil uygulamaların da frontend'i var mıdır?**

Evet. Bir iOS ya da Android uygulamasının ekranları onun frontend'idir; SwiftUI, Jetpack Compose, React Native ya da Flutter gibi araçlarla yapılır ve bir backend'le tıpkı bir web sitesi gibi konuşur.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt