# Prompt

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/prompt
Kategori: Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi
Son güncelleme: 2026-09-29
Türkçe karşılığı: istem, komut

Kısaca: Prompt, bir LLM gibi bir yapay zekâ modeline hangi görevi yapmasını ve nasıl bir yanıt istediğinizi söylemek için verdiğiniz girdi metni ya da yönergelerdir.

## Prompt nedir?

Prompt, bir dil modeli yanıt üretmeye başlamadan önce ona gönderdiğiniz her şeydir. Basit bir soru, ayrıntılı bir yönerge listesi, istenen çıktıya örnekler ya da modelin üzerinde çalışması için yapıştırılmış belgeler olabilir. Yanıt, prompt'un içeriğine ve ne kadar açık yazıldığına büyük ölçüde bağlıdır.

Birçok yapay zekâ API'si prompt'u farklı rollere sahip mesajlara böler. Sistem prompt'u tonu ya da çıktı biçimi gibi genel davranışı ve kuralları belirler; kullanıcı mesajları ise asıl istekleri taşır. Prompt'a birkaç çalışılmış örnek eklemeye few-shot prompting, hiç örnek vermeden istemeye ise zero-shot prompting denir.

Prompt yazmak, yeni bir iş arkadaşına brifing vermeye çok benzer: ne kadar çok bağlam, kısıt ve örnek verirseniz karşı tarafın o kadar az tahmin etmesi gerekir. İyi prompt'lar hedefi belirtir, ilgili arka planı verir, çıktı biçimini (örneğin belirli alanlara sahip `JSON`) tanımlar ve bilgi eksik olduğunda ne yapılacağını söyler.

Prompt mühendisliği, güvenilir sonuçlar almak için prompt'ları tasarlama ve test etme pratiğidir. Eğitimden ya da ince ayardan (fine-tuning) farklıdır: prompt yalnızca o isteğe yönelik davranışı değiştirir, modelin kendisini değiştirmez.

## Önemli noktalar

- Prompt, bir yapay zekâ modeline ne yapacağını söyleyen girdidir.
- Sistem prompt'ları kuralları belirler; kullanıcı prompt'ları belirli isteği taşır.
- Açık yönergeler, bağlam ve örnekler daha iyi yanıtlar sağlar.
- Prompt tek bir isteği etkiler ve modeli yeniden eğitmez.

## Örnek: Sistem ve kullanıcı mesajlarından oluşan yapılandırılmış bir prompt

```javascript
// Rules go in the system message, the actual task in the user message
const messages = [
  {
    role: "system",
    content: "You are a code reviewer. Reply in JSON with the fields 'issues' and 'summary'.",
  },
  {
    role: "user",
    content: "Review this function: function add(a, b) { return a - b; }",
  },
];

// Send the whole prompt to the model (callModel is a placeholder)
const reply = await callModel(messages);
```

## Sık sorulan sorular

**Prompt mühendisliği nedir?**

Prompt mühendisliği, bir yapay zekâ modelinin doğru, tutarlı ve kullanışlı çıktı üretmesi için prompt'ları yazma, test etme ve iyileştirme pratiğidir. Açık yönergeler vermek, örnek eklemek ve belirli bir çıktı biçimi istemek gibi teknikleri kapsar.

**Sistem prompt'u nedir?**

Sistem prompt'u, genellikle son kullanıcıdan gizlenen ve bir konuşmanın tamamı için modelin rolünü, kurallarını ve üslubunu belirleyen özel bir yönergedir. Kullanıcı mesajları bunun üzerine belirli istekler ekler.

**Prompt injection nedir?**

Prompt injection, bir web sayfası ya da kullanıcı girdisi gibi güvenilmeyen metnin, modeli asıl kurallarını yok saymaya kandıran yönergeler içermesiyle yapılan bir saldırıdır. Ruh olarak SQL injection'a benzer; bu yüzden uygulamalar modele gönderilen dışarıdan gelen her metne güvenilmez gözüyle bakmalıdır.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt