# SQL Server (Microsoft SQL Server)

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/sql-server
Kategori: Veritabanları
Son güncelleme: 2026-10-03
Okunuşu: sikuıl sörvır ya da es kyu el sörvır

Kısaca: Microsoft SQL Server, T-SQL lehçesiyle sorgulanan, iş uygulamalarında özellikle .NET ve Windows ile yaygın kullanılan, Microsoft'un ilişkisel veritabanıdır.

## SQL Server nedir?

SQL Server'ın ilk sürümü 1989'da Sybase ile birlikte geliştirilerek çıktı ve o zamandan beri büyük ticari veritabanlarından biri oldu. Veriyi tam ACID transaction'larıyla tablolarda saklar ve T-SQL (Transact-SQL) ile sorgulanır; T-SQL, Microsoft'un standart SQL'i değişkenler, prosedürel mantık, hata yönetimi ve çok sayıda yerleşik fonksiyonla genişlettiği sürümüdür.

Çekirdek motorun ötesinde SQL Server iş verileri için araçlarla gelir: ETL işleri için Integration Services, raporlar için Reporting Services, OLAP modelleri için Analysis Services ve hızlı analitik için columnstore indeksler. SQL Server Management Studio ve Azure Data Studio, onunla çalışmanın olağan araçlarıdır.

Ücretsiz Express ve Developer sürümleriyle ücretli Standard ve Enterprise sürümleri dahil birkaç sürümü vardır. SQL Server 2017'den beri Linux'ta ve Docker container'larında da çalışır; Microsoft onu Azure SQL Database ve Azure SQL Managed Instance adıyla yönetilen bulut servisleri olarak da sunar.

Sık yapılan bir yanlış, SQL Server'ın yalnızca Microsoft teknolojileriyle çalıştığını düşünmektir. .NET ile yaygındır, ama Java, Python, Node.js, Go ve diğerleri için sürücüleri vardır ve Linux'ta çalışır. Büyük sürümlerin lisansı pahalı olabilir; birçok yeni projenin onu PostgreSQL gibi ücretsiz alternatiflerle karşılaştırmasının nedeni budur.

## Önemli noktalar

- SQL Server, ilk olarak 1989'da çıkan Microsoft'un ilişkisel veritabanıdır.
- Microsoft'un genişletilmiş SQL lehçesi T-SQL ile sorgulanır.
- ETL, raporlama ve analitik araçları onunla birlikte gelir.
- 2017'den beri Linux'ta ve container'larda da çalışır.
- Express ve Developer sürümleri ücretsizdir; Azure SQL bulut sürümüdür.

## Örnek: Değişkenli ve sayfalamalı bir T-SQL sorgusu

```sql
DECLARE @Since date = '2026-01-01';

SELECT TOP (10)
    c.CustomerId,
    c.Name,
    SUM(o.Total) AS Revenue
FROM dbo.Customers AS c
JOIN dbo.Orders AS o ON o.CustomerId = c.CustomerId
WHERE o.OrderDate >= @Since
GROUP BY c.CustomerId, c.Name
ORDER BY Revenue DESC;

-- Paging with OFFSET/FETCH
SELECT Name FROM dbo.Customers ORDER BY Name
OFFSET 20 ROWS FETCH NEXT 10 ROWS ONLY;
```

## Sık sorulan sorular

**SQL Server ücretsiz mi?**

Express sürümü, veritabanı boyutu ve kaynaklar konusunda sınırlarla ücretsizdir; Developer sürümü de geliştirme ve test için bütün özellikleriyle ücretsizdir. Standard ya da Enterprise'ın production'da kullanımı lisans gerektirir.

**T-SQL nedir?**

Transact-SQL, SQL Server'ın SQL lehçesidir. Standart SQL'e değişkenler, kontrol akışı, hata yönetimi ve çok sayıda fonksiyon ekler; sorgularda, stored procedure'larda ve betiklerde kullanılır.

**SQL Server mı PostgreSQL mi?**

İkisi de olgun ilişkisel veritabanlarıdır. SQL Server Microsoft araçlarıyla sıkı entegre olur ve yerleşik iş zekâsı servisleri sunar; PostgreSQL ise ücretsiz, açık kaynaklı ve çok genişletilebilirdir. Genellikle maliyet ve mevcut teknoloji yığını karar verir.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt