# Değişken

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/variable
Kategori: Programlamanın Temelleri
Son güncelleme: 2026-09-29
İngilizcesi: Variable
Okunuşu: veriyıbıl

Kısaca: Değişken, bir programda sayı ya da metin gibi bir değeri tutan ve kodun çalışırken okuyup değiştirebildiği, adlandırılmış bir depolama alanıdır.

## Değişken nedir?

Değişken, bir veriye ad vererek kodunuzun ona daha sonra başvurabilmesini sağlar. 0,2 değerini her yerde tekrarlamak yerine onu `taxRate` adlı bir değişkende saklayıp bu adı kullanabilirsiniz. Ad, kodun okunmasını kolaylaştırır; değeri tek bir yerde değiştirdiğinizde kullanıldığı her yerde güncellenir.

Değişken için yararlı bir benzetme etiketli bir kutudur. Etiket değişkenin adı, kutunun içindeki şey ise değeridir. Perde arkasında program, değer için bellekte bir yer ayırır ve o yere yeniden ulaşmak için adı kullanır.

Çoğu dilde bir değişkenin neyi tutabileceğine ve nerede kullanılabileceğine dair kurallar vardır. Sayı, dize (string) ya da boolean gibi türü hangi işlemlerin anlamlı olduğunu, kapsamı (scope) ise kodun hangi bölümlerinin onu görebileceğini belirler. JavaScript'te `let` yeniden atanabilen bir değişken tanımlar, `const` ise atanamayan bir değişken tanımlar.

Değişkenler sıklıkla sabitlerle karıştırılır. Sabit, bir kez belirlendikten sonra değişmemesi gereken bir değere bağlanmış addır; sıradan bir değişkenin ise değişmesi beklenir. JavaScript'te `const` yeniden atamayı engeller ama bir nesnenin içeriğini dondurmaz; dolayısıyla `const` ile tanımlanmış bir nesnenin özellikleri yine de değiştirilebilir.

## Önemli noktalar

- Değişken, saklanan bir değere işaret eden bir addır.
- Değeri genellikle program çalışırken okunabilir ve değiştirilebilir.
- Tür, hangi tür veri tutacağını; kapsam ise nerede görünür olacağını belirler.
- JavaScript'te varsayılan olarak `const` kullanın, değer değişecekse `let` kullanın.

## Örnek: JavaScript'te değişken tanımlamak

```javascript
// let: the value can change later
let score = 0;
// const: the name can't be reassigned
const playerName = "Ada";

score = score + 10;             // update the value
console.log(playerName, score); // "Ada" 10

// playerName = "Bob"; // TypeError: Assignment to constant variable
```

## Sık sorulan sorular

**JavaScript'te let, const ve var arasındaki fark nedir?**

`let` ve `const` blok kapsamlıdır; yani yalnızca içinde bulundukları en yakın süslü parantez çiftinin içinde var olurlar ve `const` yeniden atanamaz. `var` ise eski, fonksiyon kapsamlı anahtar sözcüktür; kapsam kuralları beklenmedik hatalara yol açabildiği için modern kodda genellikle kullanılmaz.

**Değişken kapsamı (scope) nedir?**

Kapsam, bir değişkene erişilebilen kod bölgesidir. Bir fonksiyonun içinde tanımlanan değişken o fonksiyona yereldir; programın en üst düzeyinde tanımlanan değişken ise her yerden görünebilir ve buna global kapsam denir.

**Değişken ile sabit arasındaki fark nedir?**

Bir değişkenin değerinin program çalışırken değişmesi beklenir; sabit ise bir kez belirlenir ve bir daha değişmemelidir. Birçok stil rehberi, gerçek sabitleri kolay fark edilsin diye `MAX_USERS` gibi büyük harfle yazar.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt