# Web Worker

Adres: https://softwaredictionary.org/tr/terimler/web-worker
Kategori: Web Geliştirme
Son güncelleme: 2026-09-30
Okunuşu: veb vörkır

Kısaca: Web worker, JavaScript'i bir arka plan iş parçacığında çalıştıran tarayıcı özelliğidir; böylece ağır hesaplamalar çalışırken sayfanın arayüzü donmaz.

## Web worker nedir?

Bir web sayfasındaki JavaScript normalde tek bir ana iş parçacığında çalışır; bu iş parçacığı aynı zamanda render, tıklama ve kaydırmayı da yönetir. Bir betik sayı işlemeye iki saniye harcarsa sayfa o iki saniye boyunca donar. Web worker, ayrı bir betiği arka plan iş parçacığında çalıştırarak ana iş parçacığını serbest bırakır ve arayüzün yanıt vermeye devam etmesini sağlar.

Bir worker'ı `new Worker("worker.js")` ile oluşturursunuz; worker `import` kullanıyorsa `{ type: "module" }` eklersiniz. Sayfa ile worker yalnızca `postMessage()` ile mesaj göndererek ve `message` olaylarını dinleyerek iletişim kurar. Veri iş parçacıkları arasında kopyalanır; ancak `ArrayBuffer` gibi büyük ikili veriler bunun yerine aktarılabilir (transfer), ki bu çok daha hızlıdır. Worker'ların DOM'a ya da `window`'a erişimi yoktur, fakat `fetch`, zamanlayıcıları, IndexedDB'yi ve WebAssembly'yi kullanabilirler. Bir dedicated worker tek bir sayfaya aittir; shared worker ise aynı siteden birkaç sekme tarafından kullanılabilir.

Web worker, garson müşterilere hizmet vermeye devam ederken arka odada sebze doğrayan bir mutfak yardımcısı gibidir; ortak bir çalışma alanı paylaşmak yerine bir pencereden not geçirirler. Tipik kullanım alanları görsel ve video işleme, büyük dosyaları ayrıştırma, şifreleme, kod editörlerinde sözdizimi vurgulama ile tarayıcıda WebAssembly modülleri veya küçük makine öğrenimi modelleri çalıştırmadır.

Web worker'lar çoğunlukla service worker'larla karıştırılır. Service worker da bir arka plan betiğidir ama görevi sayfa ile ağ arasında durup önbellekleme, çevrimdışı destek ve push bildirimleri için istekleri yakalamaktır ve hiçbir sayfa açık değilken de çalışabilir. Web worker ise yalnızca sayfası onu kullandığı sürece vardır ve hesaplama içindir. Worker ayrıca kodu kendi başına daha hızlı yapmaz: toplam iş aynıdır, yalnızca ana iş parçacığından taşınır.

## Önemli noktalar

- Web worker, JavaScript'i ana arayüz iş parçacığından ayrı bir arka plan iş parçacığında çalıştırır.
- Sayfa ve worker yalnızca `postMessage()` ve `message` olayları aracılığıyla konuşur.
- Worker'lar DOM'a dokunamaz ama `fetch`, zamanlayıcılar ve WebAssembly kullanabilir.
- Büyük ikili veri, zaman kazanmak için kopyalanmak yerine aktarılabilir.
- Service worker'lar ağ isteklerini ve çevrimdışı desteği; web worker'lar ağır hesaplamayı üstlenir.

## Örnek: Ağır bir döngüyü ana iş parçacığından çıkarmak

```javascript
// main.js: hand heavy work to a background thread
const worker = new Worker("worker.js");
worker.postMessage({ limit: 10_000_000 });
worker.onmessage = (event) => console.log("Sum:", event.data);
// The page stays responsive while the worker is busy

// worker.js: no DOM access here, only messages in and out
self.onmessage = (event) => {
  let sum = 0;
  for (let i = 0; i < event.data.limit; i++) sum += Math.sqrt(i);
  self.postMessage(sum);
};
```

## Sık sorulan sorular

**Bir web worker DOM'a erişebilir mi?**

Hayır. Worker'lar DOM'u, `document`'ı ya da `window`'u okuyamaz veya değiştiremez. Sonuçlarını `postMessage()` ile geri gönderirler ve sayfayı ana iş parçacığındaki kod günceller.

**Web worker'lar JavaScript'i çok iş parçacıklı yapar mı?**

Her worker kendi olay döngüsüyle kendi iş parçacığında çalışır ve varsayılan olarak worker'lar değişken paylaşmaz; bu yüzden sıradan nesneler iki iş parçacığı tarafından aynı anda bozulamaz. Gerçek paylaşımlı bellek yalnızca `SharedArrayBuffer` ile mümkündür ve bu, sayfanın cross-origin isolated olmasını gerektirir.

**Web worker'ı ne zaman kullanmalıyım?**

Bir görev sayfanın takılmasına yol açacak kadar uzun sürdüğünde, kabaca 50 milisaniyeyi aşan her şeyde, örneğin büyük bir dosyayı ayrıştırırken ya da bir görseli işlerken kullanın. Kısa görevler ve ağ istekleri worker gerektirmez; çünkü `fetch` zaten asenkrondur.

---

Software Dictionary: https://softwaredictionary.org/tr · https://softwaredictionary.org/tr/llms.txt