Yan yana
JavavsJavaScript
Java ile JavaScript arasındaki fark nedir?
Güncellendi 2 dk okuma7 fark
Kısaca
Java, JVM için bytecode'a derlenen statik tipli bir dildir; JavaScript ise tarayıcılarda ve Node.js'te çalışan dinamik tipli bir dildir.
Java
Java, Java Sanal Makinesi için bayt koda derlenen, statik tipli ve nesne yönelimli bir programlama dilidir; programlar birçok platformda çalışabilir.
Java sayfasını okuJavaScript
JavaScript, web tarayıcılarında sayfaları etkileşimli hale getiren ve Node.js gibi çalışma ortamlarıyla sunucularda da çalışan programlama dilidir.
JavaScript sayfasını okuJava ve JavaScript karşılaştırması
| Özellik | Java | JavaScript |
|---|---|---|
| Tipleme | Statik; derleyici denetler | Dinamik; program çalışırken denetlenir |
| Çalıştığı yer | JVM; sunucularda, masaüstünde ve Android'de | Tarayıcılar; sunucularda Node.js, Deno ve Bun |
| Çalıştırma | Bytecode'a derlenir, sonra JVM'de JIT ile derlenir | V8 gibi JIT derlemeli bir motor tarafından kaynaktan çalıştırılır |
| Kod yapısı | Sınıflar ve interface'ler | Fonksiyonlar, nesneler ve prototipler; sınıflar isteğe bağlı bir sözdizimi |
| Eşzamanlılık | Hafif virtual thread'ler dahil pek çok thread | Event loop'lu tek bir ana thread; paralel iş için worker'lar |
| Tipik kullanım | Kurumsal backend'ler, büyük veri, Android uygulamaları | Web ön yüzleri, Node.js backend'leri, full-stack uygulamalar |
| Standardı belirleyen | Java Community Process; referans olarak OpenJDK | ECMAScript adıyla Ecma International |
Fark, açıklamalı
Adlarına rağmen Java ve JavaScript, tasarımları farklı iki ayrı dildir. Sun Microsystems'in 1995'te yayımladığı Java, Java Sanal Makinesi (JVM) için bytecode'a derlenen, statik tipli ve sınıf tabanlı bir dildir. Aynı yıl Netscape'te yaklaşık on günde yazılan JavaScript ise her web tarayıcısında ve Node.js gibi runtime'lar aracılığıyla sunucularda çalışan dinamik tipli bir dildir.
Ad bir pazarlama kararıydı: Java o dönemin en çok konuşulan diliydi ve Netscape, önce Mocha sonra LiveScript adını taşıyan betik dilinin adını bu rüzgârdan yararlanmak için değiştirdi. Süslü parantezler, if ve for gibi bazı sözdizimi parçaları benzer görünür, ama benzerlik orada biter. Geliştiriciler, ikisinin at ile atkestanesi kadar akraba olduğunu söylemeyi sever.
Çalışma biçimleri çok farklıdır. Java'da her değişkenin derleyicinin denetlediği bir türü vardır, kod sınıflarda yaşar ve JVM sık çalışan kodu hızlı makine koduna derler. JavaScript'te ise türler yalnızca program çalışırken denetlenir, fonksiyonlar oradan oraya aktarılabilen değerlerdir, nesneler prototiplerden kalıtım alır ve tek bir thread yavaş işleri promise'ler ve async/await ile asenkron olarak yürütür.
Çoğu zaman aynı sistemde buluşurlar: tarayıcıdaki bir JavaScript ön yüzü, HTTP üzerinden Spring Boot ile yazılmış bir Java backend'iyle konuşur. Tarayıcılar bir zamanlar Java'yı applet'ler aracılığıyla çalıştırıyordu, ama bunlar yıllar önce emekliye ayrıldı; bu yüzden ön yüz JavaScript'e ve TypeScript gibi ona derlenen dillere aittir. Sık yapılan bir yanlış, JavaScript'in Java'nın hafif bir sürümü olduğunu düşünmektir; o, ECMAScript adıyla standartlaştırılmış, kendi başına eksiksiz bir dildir.
Hangisini kullanmalısınız?
Java şu durumlarda doğru seçim:
- Derleme zamanı kontrollerinden yararlanan büyük backend sistemleri geliştiriyorsunuz.
- Spring ya da büyük veri araçlarının olduğu bir JVM ekosisteminde çalışıyorsunuz.
- Tek bir süreçte CPU ağırlıklı iş yapan pek çok thread'e ihtiyacınız var.
JavaScript şu durumlarda doğru seçim:
- Web tarayıcısında çalışan herhangi bir şey geliştiriyorsunuz.
- Hem ön yüz hem arka yüz için tek bir dil istiyorsunuz.
- Hızlı yineleme ve npm paketlerinin devasa kataloğunu istiyorsunuz.
Sık sorulan sorular
JavaScript'in Java ile bir ilgisi var mı?
Hayır. Benzer ad 1990'lardaki bir pazarlama kararından geldi; diller tipleme, çalışma ortamı ve tasarım bakımından farklıdır. Ortak noktaları yalnızca C tarzı sözdiziminin bir kısmıdır.
Önce Java mı öğrenmeliyim, JavaScript mi?
Web siteleri yapmak istiyorsanız JavaScript, çünkü kurulum gerektirmeden her tarayıcıda çalışır. Backend, kurumsal yazılım ya da Android hedefliyorsanız ve türleri erkenden öğreten daha katı bir dil istiyorsanız Java.
Java bir web tarayıcısında çalışabilir mi?
Artık doğrudan çalışamaz. Tarayıcı applet'leri yıllar önce emekliye ayrıldı; bu yüzden tarayıcılar JavaScript ve WebAssembly çalıştırır. Java kodu tarayıcıya ancak onu bunlardan birine derleyen araçlarla ulaşır.